Voedseletikettering omvat alle verplichte informatie die op de verpakking van een levensmiddel moet staan. In Europa gelden hiervoor uniforme regels (EU Food Information for Consumers-verordening), die in Nederlandse wetgeving zijn vastgelegd. Het doel is om consumenten te beschermen en ervoor te zorgen dat producten niet misleidend worden aangeboden. Belangrijke aspecten van etikettering zijn onder andere: duidelijke benaming van het product, vermelding van alle ingrediënten (waaronder allergenen), houdbaarheidsdata en herkomst. Ook moeten etiketgegevens leesbaar in het Nederlands worden vermeld en mogen ze geen onjuiste indruk wekken. In feite is het etiket de voornaamste informatiedrager naar de consument, vergelijkbaar met een ‘paspoort’ van het product.

Tot slot is voedseletikettering nauw verweven met voedselveiligheidssystemen zoals HACCP. Allergeneninformatie op het etiket is in feite een verlengstuk van het allergenenbeheer binnen HACCP. Ook houdbaarheidsdatums zijn onderdeel van zowel HACCP als etikettering: je moet bepalen hoe lang je product veilig is, dit op het etiket zetten én in de praktijk bewaken (bijvoorbeeld door koeling en rotatie van voorraad). We komen hierna terug op de invulling van houdbaarheidsdatums (TGT/THT). Kortom, voedseletikettering is niet slechts een administratieve last, maar een integraal onderdeel van je kwaliteits- en veiligheidsbeleid in je keuken.

Elk levensmiddel vermeldt een houdbaarheidsdatum. Er bestaan twee varianten: “Te gebruiken tot” en “Ten minste houdbaar tot”. TGT geldt voor zeer bederfelijke producten. De datum geeft de laatste veilige consumptiedag aan bij correcte bewaring. Na deze datum geldt het product als onveilig. THT past bij minder bederfelijke producten. De datum markeert het moment tot waarop kwaliteit optimaal blijft. Na die datum kan kwaliteit afnemen, terwijl veiligheid vaak intact blijft. Schrijf de datum voluit en duidelijk op het etiket, met bewaartemperatuur indien relevant. In horecakeukens helpt interne TGT datering bij zelfbereide producten om overzicht en veiligheid te borgen.

Verder is het voor niet-voorverpakte (interne) producten verstandig om intern toch etiketten of labels te gebruiken voor houdbaarheid en traceerbaarheid. Denk aan bakjes in de koeling met bereide mise-en-place waarop datum en inhoud staan. Hoewel de klant deze labels niet ziet, helpen ze jou en je team om binnen de juiste termijnen te werken en bij te houden wanneer iets gemaakt is. Veel horecazaken hanteren het FIFO-principe (first in, first out) met behulp van dagstickers: elke dag van de week heeft een gekleurd etiket, zodat je in één oogopslag ziet welke producten als eerste op moeten. Zulke interne voedseletiketten zijn onderdeel van je voedselveiligheidssysteem en kunnen bij een NVWA-inspectie aantonen dat je grip hebt op houdbaarheid. Bovendien voorkom je voedselverspilling, omdat je producten tijdig gebruikt of uit de omloop haalt.